Wat is een videokaart, en waarom heet hij zo?
Een videokaart rekent de beelden van een spel uit en toont ze op je scherm. Het is een kaart in de zin van een insteekbord: hij zit in het moederbord van de pc en krijgt stroom via kabels van de voeding. De chip erop heet GPU, de afkorting van graphics processing unit. Wat de kaart en de processor elk doen, leggen we uit bij CPU of GPU.
Eigen tekening; aantallen kernen ter illustratie.
Eigen berekening uit het aantal pixels.
Heb je een losse videokaart nodig?
Voor populaire, recente spellen kies je een losse kaart; voor veel gewone toepassingen volstaat de videochip in de processor.
Die chip deelt het werkgeheugen met de processor en gebruikt minder stroom en geeft minder warmte af, wat in een laptop de accu kan sparen. Een losse kaart heeft een eigen chip en eigen geheugen. Hij presteert beter, maar vraagt meer stroom en meestal eigen koeling.
In een desktop zet je een kaart er later bij, waarna de ingebouwde chip meestal uitgaat. In een laptop kan dat meestal niet, dus wat je nu kiest, houd je. Voor een laptop bestaat ook een externe videokaart. Het verschil tussen de twee soorten staat bij geïntegreerde of losse videokaart.
Welke videokaart past bij je scherm en spellen?
Wij beginnen bij het scherm, omdat het bepaalt hoeveel beeldpunten de kaart per beeld uitrekent: Full HD vraagt een kaart onderaan het aanbod, 1440p een snellere en 4K het hoogste niveau. Je spellen kunnen dat bijstellen.
Wat betekenen 1080p, 1440p en 4K?
De resolutie is het aantal beeldpunten op je scherm. Full HD (1080p) heeft er 2.073.600, 1440p 3.686.400 en 4K 8.294.400: 1,78 en 4,00 keer zoveel. De kaart rekent al die punten voor elk beeld uit. Driekwart van de Steam-spelers (74,95%) speelt op Full HD of 1440p.
Het aantal beeldpunten per beeld, met het aandeel Steam-spelers dat zo speelt.
Bron: Steam-enquête, september 2026; de beeldpunten rekenden wij uit.
Welk niveau hoort bij welk scherm?
Kaarten laten zich grofweg in drie niveaus indelen, en het geheugen groeit mee met je scherm.
- Instap Full HD op middelhoge tot hoge instellingen. Geheugen: meestal 8 GB.
- Midden Hoge instellingen op Full HD en 1440p. Geheugen: 12 tot 16 GB.
- Hoog Maximale instellingen op 1440p en hoger, 4K en ray tracing, een rekenzware beeldtechniek. Geheugen: 16 GB of meer.
Bron: HP, NVIDIA en AMD.
Zie dit als een richtlijn en controleer een kaart voor jouw spel met benchmarks, de meetresultaten van die kaart.
Wat vragen de spellen die jij speelt?
In de systeemeisen noemt de uitgever vaak een videokaart. Wij lazen die eisen voor de top 60 van Steam op gelijktijdige spelers (25 oktober 2026): de meest gespeelde spellen, geen selectie op zwaarte. Bij 46 van de 57 spellen met eisen staat een NVIDIA-kaart.
- Ouder dan de derde reeks
- 37 spellen80%
- Derde nieuwste reeks
- 9 spellen20%
Geen enkel van de 46 spellen noemt een kaart uit de twee nieuwste reeksen.
Bron: Steam-winkel, aanbevolen of minimale eis, 25 oktober 2026; wij telden.
Zoek daarom eerst op wat de uitgever van jouw spel noemt en leg dat naast het niveau dat bij je scherm hoort.
Hoeveel videogeheugen heb je nodig?
Videogeheugen, afgekort VRAM, is het eigen geheugen van de kaart. Een kaart voor Full HD heeft meestal 8 GB, een kaart voor 1440p en hoger 12 GB of meer. Hoeveel jij nodig hebt, hangt af van het spel, de resolutie en de instellingen.
Aandeel van de spelers per klasse videogeheugen.
- 45,89%Hooguit 8 GB8 GB zelf: 26,71%
- 15,80%10 tot 12 GB12 GB: 13,06%
- 27,21%16 GB
- 9,84%20 GB of meer
Bron: Steam-enquête, september 2026; overig: 1,26%.
Let op de uitvoering: dezelfde kaart bestaat soms met 8 en met 16 GB. Lees het geheugen dus in de specificaties en ga niet alleen af op de naam.
Welke voeding hoort bij de kaart?
De voeding moet de kaart en de rest van de pc aankunnen. Bij de zeven huidige desktopkaarten van NVIDIA is de eis 550 tot 1000 W, bij de drie AMD-kaarten die wij bekeken 450 tot 750 W.

De zwaarste kaart mag 575 W gebruiken en de lichtste 130 W: 4,42 keer zoveel. De eis voor de voeding stijgt maar 1,82 keer.
De eis voor het hele systeem gedeeld door het vermogen van de kaart, bij de laagste en de hoogste kaart.
Bron: NVIDIA; de eis geldt voor een pc met een bepaalde processor.
Wij nemen die eis als richtlijn, want hij kan per systeem en per kaartmaker afwijken. Lees op de voeding zelf hoeveel watt hij levert en welke stroomkabels de kaart vraagt: één 8-pins kabel bij de drie laagste kaarten, vier 8-pins kabels of één van 600 W bij de hoogste. Bouw je zelf, lees dan game-pc samenstellen of kopen.
Wat zegt de naam van een laptopkaart?
Bij een laptop zegt de naam van de kaart niet alles, want dezelfde kaart krijgt in het ene toestel meer stroom dan in het andere. De lichtste kaart van de nieuwste laptopreeks van NVIDIA draait op 35 tot 100 W: het maximum is 2,86 keer het minimum. De zwaarste kaart van die reeks zit tussen 95 en 150 W en kan op zijn laagste stand 20 W onder de derde kaart op zijn hoogste stand (115 W) uitkomen. Wij vergelijken daarom het vermogen in watt en niet de naam; meer daarover staat bij gaming laptops.
Wat lever je in met een lagere kaart?
Een kaart die lager zit dan je scherm vraagt, levert beelden per seconde in.
- Je speelt op 1440p met een kaart voor Full HD
- Het kan, maar met lagere beelden per seconde. Zet je het spel op 1080p, dan ziet het beeld er op sommige schermen minder scherp uit. Speel liever op de eigen resolutie van je scherm.
- Je kaart heeft 8 GB videogeheugen
- Hoge instellingen en ray tracing vragen meer geheugen. Zet zware opties zo nodig lager.
Bron: NVIDIA, Intel en AMD.
Hoe kies je een videokaart?
Begin bij het scherm, want dat bepaalt het niveau; de rest past daarbij.
- welke resolutie je scherm heeft: Full HD, 1440p of 4K;
- welke videokaart de eisen van je eigen spellen noemen;
- hoeveel videogeheugen de kaart zelf heeft;
- hoeveel watt je voeding levert en welke stroomkabels de kaart vraagt;
- bij een laptop: hoeveel watt de kaart in dat toestel krijgt.
Zo weten we het
De uitleg over videokaarten, geheugen en schermen komt van Intel, NVIDIA, AMD en HP; de indeling in drie niveaus is een richtlijn die wij uit die uitleg samenstelden, met het geheugen per niveau van NVIDIA-kaarten van nu en oudere AMD-kaarten. Vermogens en voedingseisen komen van de productpagina’s van NVIDIA en AMD, gelezen in oktober 2026, het gebruik van schermen en geheugen uit de Steam-enquête van september 2026 (vrijwillig, desktops en laptops samen). De eisen van spellen komen van de uitgevers via Steam; wij telden de 57 spellen met eisen in de top 60 van 25 oktober 2026 en rekenden zelf de beeldpunten en verhoudingen. Hoe we werken, lees je bij Zo werken we.
Bronnen (16)
- Intel: What Is a GPU? Graphics Processing Units Defined geen documentdatum, geraadpleegd 28 oktober 2026
- Intel: What Is the Difference Between Integrated Graphics and Discrete Graphics? geen documentdatum, geraadpleegd 28 oktober 2026
- Intel: Is It Possible to Add a Dedicated Graphics Card to a System with Integrated Graphics? geen documentdatum, geraadpleegd 28 oktober 2026
- Intel: How to Pick the Best Gaming Laptop geen documentdatum, geraadpleegd 28 oktober 2026
- Intel: What to Look for in a Gaming Monitor geen documentdatum, geraadpleegd 28 oktober 2026
- NVIDIA: Ultimate Guide To GeForce RTX 5060 & 5060 Ti Graphics Cards geen documentdatum, geraadpleegd 28 oktober 2026
- NVIDIA: A Deeper Look At VRAM On GeForce RTX 40 Series Graphics Cards geen documentdatum, geraadpleegd 28 oktober 2026
- NVIDIA: GeForce graphics cards vergelijken (RTX 50 voor desktops) geen documentdatum, geraadpleegd 26 oktober 2026
- NVIDIA: GeForce laptops vergelijken (RTX 50 en RTX 40 voor laptops) © 2026, geraadpleegd 26 oktober 2026
- AMD: Radeon VRAM Gives More Control Over Your Gaming Experience geen documentdatum, testvoetnoten van 2023, kaarten van oudere reeksen, geraadpleegd 28 oktober 2026
- AMD: Radeon RX 9060 XT (16 GB) geen documentdatum, geraadpleegd 27 oktober 2026
- AMD: Radeon RX 9060 XT (8 GB) geen documentdatum, geraadpleegd 27 oktober 2026
- AMD: Radeon RX 9070 XT geen documentdatum, geraadpleegd 27 oktober 2026
- HP: Gaming Laptops: Key Features, Performance, Lifespan, and Value geen documentdatum (noemt CES 2026), geraadpleegd 28 oktober 2026
- Steam Hardware & Software Survey, september 2026 september 2026, geraadpleegd 26 oktober 2026
- Steam: pc-eisen van de uitgevers en rangorde op gelijktijdige spelers rangorde 25 oktober 2026, eisen geraadpleegd 26 oktober 2026
