Wat is een laptop, wat is een desktop en waarom heten ze zo?
Een laptop neem je mee: scherm, toetsenbord en accu zitten in één toestel. Een desktop is gemaakt voor één plek en werkt met een los scherm, toetsenbord en muis. De namen zijn Engels. ‘Lap’ is de schoot en ‘desk’ een bureau: een desktop is een computer die op een bureau past, een laptop een kleine computer die je gemakkelijk meeneemt.
Eigen tekening; de verhoudingen zijn bij benadering.
| Laptop | Desktop | |
|---|---|---|
| Scherm | zit erin | los erbij |
| Toetsenbord en muis | toetsenbord en trackpad zitten erin | los erbij |
| Accu | zit erin | geen, hij hangt aan het stopcontact |
Bron: Europese Unie (617/2013) en Intel.
Daartussen zitten twee vormen. Een mini-pc is een desktop in een kastje dat soms maar een liter groot is, een all-in-one heeft de computer in het scherm.
Is een laptop of een desktop iets voor jou?
Een laptop is voor wie de computer meeneemt. Een desktop past bij wie op één plek werkt en later iets wil vervangen. Voor internet, streamen en kantoorwerk volstaat een laptop; zware spellen, ontwerp- en rekenwerk vragen meer vermogen.
Thuis maak je van een laptop een bureau met een extern scherm en toetsenbord. Wij kiezen voor alledaags gebruik een laptop: hij doet wat nodig is en je kunt hem meenemen, wat een desktop niet kan.
Hoeveel krachtiger is een desktop?
In vermogen wint de desktop bij de sterkste onderdelen. In snelheid is het verschil kleiner dan vroeger, want die hangt meer af van de onderdelen dan van de vorm.
Een laptop heeft weinig ruimte voor koeling. Veel laptops krijgen daarom processors die op zuinigheid en weinig warmte zijn gebouwd. Een desktop heeft vaak meer ruimte en kan zijn processor dan langer op een hoger vermogen laten werken. Goed te zien is dat bij de videokaart, het onderdeel dat beelden uitrekent.
Wij deelden het vermogen van de desktopkaart door het hoogste vermogen van de laptopkaart met dezelfde naam.
Bron: NVIDIA, 2026; eigen berekening.
Een laptopkaart met dezelfde naam mag dus minder vermogen gebruiken. Bij de sterkste kaart is het ook een kleinere uitvoering, met ongeveer de helft van het aantal rekenkernen (10.496 tegen 21.760). Voor het uiterste bestaan workstations: krachtige computers voor één gebruiker.
Kun je later onderdelen vervangen?
Een desktop kun je meestal aanpassen; bij een laptop hangt het van het toestel af. Een compacte desktop van 8,2 liter heeft vier sloten voor werkgeheugen (waar de computer tijdelijk in werkt) en een slot voor een videokaart, al past er alleen een lage, korte kaart in.
In een laptop zitten processor en videokaart bij veel toestellen vast op het moederbord, de printplaat waar alles op zit. Werkgeheugen en opslag zijn soms wisselbaar: een laptop van 16 inch kan twee sloten voor werkgeheugen en twee voor een SSD hebben. Wij raden een desktop aan als je later wilt uitbreiden: bij een laptop zitten de grote onderdelen vaak vast.
Op een klein scherm schuif je de tabel opzij.
| Onderdeel | Desktop | Laptop |
|---|---|---|
| Werkgeheugen | meestal | soms |
| Opslag | meestal | soms |
| Videokaart | meestal, in een slot | bijna nooit |
Bron: Intel, HP en Lenovo, 2026.
Hoeveel ruimte, gewicht en stroom kost het?
De desktop weegt meer en mag meer stroom gebruiken dan de laptop.

Gewicht en ruimte
Een dunne laptop van 13 inch weegt 1,23 kg, met scherm en toetsenbord. Een compacte desktop van 8,2 liter weegt tot 5,1 kg en een tower van 13,6 liter tot 5,7 kg, zonder scherm. Dat is 4,1 keer zo zwaar voor de compacte desktop en 4,6 keer voor de tower.
Gewicht in kilogram. Een laptop heeft zijn scherm erin, een desktop niet.
Bron: Apple en Lenovo, 2026; zwaarste uitvoering.
Stroom en accu
De Europese regel voor computers stelt een grens aan het verbruik per jaar, berekend voor een gemiddeld gebruik met een mix van rust, slaapstand en uit. Een eenvoudige desktop mag hooguit 94 kWh gebruiken, een eenvoudige laptop hooguit 27 kWh.
Bron: Europese Unie (617/2013), 2020. Grenzen, geen metingen.
Het scherm van de desktop komt daar nog bij.
Valt de stroom uit, dan gaat een desktop uit en draait een laptop door op zijn accu. Hoe lang, verschilt: makers geven een accuduur van vier tot 18 uur op, steeds als maximum. Bij sommige laptops kun je de accu niet zelf vervangen.
Wat lever je in met een laptop en wat met een desktop?
Vermogen en vervangbaarheid gaan weg als je een laptop kiest, beweeglijkheid als je een desktop kiest.
- Je kiest een laptop
- De sterkste videokaart mag er hooguit 150 W gebruiken, tegen 575 W in een desktop. Bij veel toestellen zitten processor en videokaart vast, bij sommige ook het geheugen en de accu.
- Je kiest een desktop
- Zelfs de kleinste desktop heeft een stopcontact en een scherm nodig, en de opstelling werkt als een meubelstuk. Meenemen kan niet.
Hoe kies je tussen een laptop en een desktop?
Begin bovenaan; de eerste vraag beslist vaak al.
Zo weten we het
De cijfers komen uit de Europese verordening 617/2013 (versie van 1 maart 2020), van Apple, Lenovo, NVIDIA, Intel en HP en uit een woordenboek, geraadpleegd op 26 en 27 oktober 2026. Intel, HP, Lenovo en NVIDIA zijn Amerikaanse sites en gelden voor hun uitvoering. De videokaarten zijn die van de nieuwste reeks van NVIDIA, de gewichten van de desktops de zwaarste uitvoering en de jaargrenzen de bovengrenzen voor de eenvoudigste categorie van een regeling die de Europese Commissie verouderd noemt en herziet. Wij rekenden zelf de verhoudingen (575 gedeeld door 150, 94 gedeeld door 27, 5,1 gedeeld door 1,23). Hoe we werken, lees je bij Zo werken we.
Bronnen (14)
- EUR-Lex: Verordening (EU) nr. 617/2013 over ecodesign voor computers, geconsolideerde versie 26 juni 2013, versie van 1 maart 2020, geraadpleegd 27 oktober 2026
- Europese Commissie: Energy Efficient Products, Computers geen documentdatum, geraadpleegd 26 oktober 2026
- Intel: How to Choose: Gaming Laptop vs. Gaming Desktop PC 20 november 2023, geraadpleegd 27 oktober 2026
- HP: Settling the Epic Debate: Laptop vs Desktop PC 23 juli 2026, geraadpleegd 27 oktober 2026
- Lenovo: What is a Laptop vs a Desktop PC? 28 mei 2023, geraadpleegd 27 oktober 2026
- NVIDIA: Compare NVIDIA GeForce RTX Laptops geen documentdatum, geraadpleegd 27 oktober 2026
- NVIDIA: The Ultimate GeForce GPU Comparison geen documentdatum, geraadpleegd 27 oktober 2026
- Apple: MacBook Air, Specificaties geen documentdatum, geraadpleegd 27 oktober 2026
- Apple: Mac mini, Specificaties geen documentdatum, geraadpleegd 26 oktober 2026
- Lenovo PSREF: IdeaPad Slim 5 16IRH10 (gewone laptop) 6 mei 2026, geraadpleegd 27 oktober 2026
- Lenovo PSREF: ThinkCentre M90q Gen 6 (Tiny) 21 oktober 2026, geraadpleegd 26 oktober 2026
- Lenovo PSREF: ThinkCentre M70s Gen 6 (SFF) 9 juni 2026, geraadpleegd 26 oktober 2026
- Lenovo PSREF: ThinkCentre M70t Gen 6 (tower) 27 juli 2026, geraadpleegd 26 oktober 2026
- Oxford Advanced Learner's Dictionary: laptop, desktop en lap geen documentdatum, geraadpleegd 27 oktober 2026
