AMD Ryzen uitgelegd: welke Ryzen kies je?

Wat is AMD Ryzen, en waarom heet het zo?

Ryzen is de merknaam waaronder AMD zijn processors voor laptops en desktops verkoopt; wat zo’n processor doet, lees je bij wat is een processor. AMD maakte de naam in 2016 bekend en bracht in 2017 de eerste Ryzen-chips uit. Voor de naam liet AMD zich inspireren door de ‘Zen’-kern, het ontwerp van de rekenkernen in de chip, en door de wens om processors naar een nieuwe horizon te brengen.

Is een Ryzen iets voor jou?

Ja, als je een laptop of desktop zoekt en niet aan één merk toestel vastzit: Ryzen-laptops komen van meerdere fabrikanten, onder wie Acer, ASUS, HP en Lenovo. Of Ryzen beter bij je past dan Intel, vergelijken we bij Intel of AMD.

De naam zegt zelf weinig: eronder vallen chips met een standaardvermogen van 28 W en van 55 W, met en zonder NPU.

Wat betekenen 3, 5, 7 en 9 in de naam?

Het cijfer is het niveau van de chip, en een hoger niveau heeft meestal meer kernen: de rekeneenheden van de processor.

• Ryzen 3 de instap, voor gewoon gebruik
• Ryzen 5 het midden van de markt
• Ryzen 7 voor de veeleisendste gebruikers
• Ryzen 9 de top, in 2019 als eigen categorie toegevoegd

Bron: AMD, persberichten uit 2017 en 2019 over desktopchips.

Altijd klopt dat niet. Binnen een reeks, zoals de Ryzen 200, heeft de 9 net zoveel kernen als de 7, en in de Ryzen AI 400-reeks overlappen de niveaus: een 5 heeft 4 of 6 kernen, een 7 heeft er 6 of 8 en een 9 heeft er 10 of 12. Wij lezen het cijfer daarom als richting, niet als belofte.

Wat staat er nog meer in de naam?

Bij laptopchips staat vaak ‘AI’ voor het niveau, en erachter komen soms letters en dan drie cijfers. Samen zeggen ze hoe sterk de NPU is, in welke reeks de chip valt en soms voor welk gebruik hij bedoeld is.

Ryzen

De merknaam van AMD.

AI

Wijst op een sterke NPU.

9

Het niveau, van 3 tot 9.

HX

Letters bij chips voor gamers onderweg en bij de Ryzen AI 9 HX; de twee verschillen sterk.

470

Het eerste cijfer is de reeks, hier de 400-reeks.

Wat betekent ‘AI’ in de naam?

Een NPU is een onderdeel voor AI-taken zoals vertalen en beelden maken. Zijn kracht staat in TOPS, biljoenen bewerkingen per seconde, een piekwaarde die in de praktijk lager kan uitvallen.

Wij telden 39 laptopmodellen in de tabellen van AMD. Alle 28 met ‘AI’ in de naam hebben een NPU van 50 tot 60 TOPS. Van de 11 zonder ‘AI’ haalt geen enkele de 40 TOPS die Microsoft voor een Copilot+ pc vraagt, een Windows-pc met een sterke NPU: 7 hebben 16 TOPS en 4 hebben geen NPU. ‘AI’ wijst dus op een sterke NPU, en zonder ‘AI’ is de NPU klein of ontbreekt hij.

Het reeksnummer: 200, 300 of 400

Het eerste van de drie cijfers is de reeks: een Ryzen 200 begint met een 2, een Ryzen AI 300 met een 3 en een Ryzen AI 400 met een 4. Een andere reeks is niet altijd een ander ontwerp: twee Ryzen 7-chips uit verschillende reeksen zijn gelijk op 14 van 14 vergeleken regels, onder meer 8 kernen, 28 W en een NPU van 16 TOPS.

De toevoegingen: HX, PRO, Max, X3D en G

HX-chips zonder ‘AI’ zijn bedoeld voor gamers onderweg en zwaar werk; de drie die wij bekeken staan standaard op 55 W. Dezelfde letters staan in de Ryzen AI 9 HX, en die twee chips staan op 28 W.

PRO is de zakelijke variant, met extra gereedschap voor beveiliging en beheer. Ryzen AI Max is de reeks voor premium dunne laptops en kleine desktops, met de grootste videochip die wij bekeken. Op de desktop staat X3D voor veel geheugen op de chip voor games en G voor een videochip in de processor.

Heb je een NPU nodig?

Niet om Windows 11 te draaien: dat vraagt van de processor 2 kernen en 1 GHz, geen NPU. Wel voor een Copilot+ pc, en die vraagt drie dingen:

• NPU van 40 TOPS of meer Dat haalt elk Ryzen-model met ‘AI’ in de naam dat wij telden.
• 16 GB werkgeheugen Dat is een eis aan de laptop, niet aan de chip.
• 256 GB opslag Ook dit is een eis aan de laptop.

Bron: Microsoft, eisen voor Copilot+ pc's.

Een sterke NPU is niet genoeg: een laptop met minder dan 16 GB werkgeheugen of te weinig opslag is geen Copilot+ pc, ook niet met ‘AI’ in de chipnaam. Meer over de NPU lees je bij welke processor je nodig hebt.

Hoeveel videochip zit er in een Ryzen?

Elk laptopmodel dat wij telden heeft een Radeon-videochip in de processor, maar de grootte loopt ver uiteen: 2 grafische cores bij de drie HX-chips zonder ‘AI’ die wij bekeken en 40 bij Ryzen AI Max+, twintig keer zoveel. Hoe je voor gamen een videokaart kiest, lees je bij gaming laptops; het verschil tussen ingebouwd en los staat bij ingebouwde of losse videokaart.

Zo weten we het