Begrippen uitgelegd
32 woorden die je tegenkomt bij laptops en desktops, in gewone taal. Met bij elk begrip wat je ervan merkt.
2
- 2-in-1
-
Een laptop met touchscreen die je kunt omklappen of loskoppelen en als tablet gebruikt.
Bij de ene 2-in-1 draait het scherm helemaal om, bij de andere haal je het toetsenbord los. Handig als je met een pen aantekeningen maakt of veel leest op de bank. Door het scharnier en het touchscreen weegt zo'n laptop vaak iets meer dan een gewone laptop met hetzelfde scherm.
A
- Accucapaciteit (Wh)
-
Hoeveel energie er in de accu past, gemeten in wattuur (Wh).
Hoe meer wattuur, hoe langer je zonder lader kunt. Hoeveel uur je haalt, hangt ook af van de processor, het scherm en wat je doet. De accuduur die fabrikanten opgeven, haal je in de praktijk zelden. Laptopaccu's tot 100 Wh mogen zonder toestemming van de luchtvaartmaatschappij mee in de handbagage.
- All-in-one
-
Een desktop waarbij de computer in het scherm zit ingebouwd.
Bij een all-in-one gaat er één kabel naar het stopcontact, en meestal krijg je er een toetsenbord en muis bij. Dat staat netjes en scheelt kabels. Je kunt er wel weinig aan uitbreiden, en gaat het scherm kapot, dan moet de hele computer naar de reparateur.
C
- Chromebook
-
Een laptop met ChromeOS van Google, gemaakt om vooral online en in de browser te werken.
Een Chromebook is vaak goedkoper en eenvoudiger dan een Windows-laptop, en heeft weinig werkgeheugen en opslag nodig. Gewone Windows-programma's draaien er niet op. Google geeft elke Chromebook een vaste einddatum voor updates, dus kijk die na voor je koopt.
- ChromeOS
-
Het besturingssysteem van Google op Chromebooks, gebouwd rond de Chrome-browser.
Op ChromeOS werk je vooral met webapps en apps uit de Google Play Store, en je bestanden staan meestal in de cloud. Het systeem werkt zichzelf automatisch bij. Programma's die alleen voor Windows of macOS bestaan, kun je er niet op installeren.
F
- Full HD
-
Een resolutie van 1920 bij 1080 beeldpunten, de gangbare standaard op laptops en monitoren.
Full HD wordt ook wel 1080p genoemd. Veel laptops hebben een iets hoger scherm van 1920 bij 1200 beeldpunten, wat prettig is bij lezen en typen. Op een groot scherm van 16 inch of meer zie je bij Full HD eerder losse beeldpunten.
G
- Geïntegreerde videokaart
-
Een videokaart die in de processor zit ingebouwd en het werkgeheugen deelt.
De meeste laptops en veel desktops hebben alleen een geïntegreerde videokaart. Die is zuinig en genoeg voor internet, kantoorwerk, video kijken en eenvoudige spelletjes. Voor moderne games en zwaar 3D-werk heb je een losse videokaart nodig.
H
- HDMI
-
De gangbare aansluiting voor beeld en geluid naar een monitor, tv of beamer.
Met een HDMI-kabel sluit je een laptop of desktop aan op een monitor of tv. Veel dunne laptops hebben geen HDMI-poort meer, en dan heb je een verloopstekker van USB-C naar HDMI nodig.
- Helderheid (cd/m², nits)
-
Hoe fel het scherm kan oplichten, gemeten in candela per vierkante meter, ook wel nits.
Hoe hoger de helderheid, hoe beter je het scherm leest in fel licht, zoals bij een raam of buiten. Binnen is rond de 300 cd/m² genoeg. Werk je vaak buiten of in de zon, kijk dan naar 400 of meer. Een feller scherm vraagt wel meer van de accu.
I
- IPS
-
Een soort LCD-scherm met goede kleuren dat ook leesbaar blijft als je er schuin op kijkt.
IPS is het gangbare paneeltype in laptops en monitoren. Kleuren en contrast blijven goed als je niet recht voor het scherm zit, wat handig is als je samen meekijkt. Zwart is op een IPS-scherm minder diep dan op een OLED-scherm.
K
- Kernen
-
Een processor bestaat uit meerdere kernen die elk een deel van het werk tegelijk doen.
Met meer kernen kan een computer meer taken tegelijk aan. Dat merk je vooral bij zwaar werk, zoals video bewerken of veel programma's tegelijk openhebben. Bij mailen en internetten maakt het aantal kernen weinig verschil.
M
- macOS
-
Het besturingssysteem van Apple op MacBooks en Macs.
macOS werkt goed samen met een iPhone of iPad, bijvoorbeeld bij foto's, berichten en bestanden. Niet elk programma dat voor Windows bestaat, is er ook voor de Mac, dus kijk dat vooraf na. macOS draait alleen op computers van Apple.
- Mat scherm
-
Een scherm met een afwerking die weerspiegelingen verspreidt, zodat je minder last hebt van licht.
Op een mat scherm zie je jezelf en de lampen boven je minder terug. Dat is prettig bij een raam, in de trein of buiten. Een glanzend scherm geeft vollere kleuren, maar weerspiegelt meer. Touchscreens zijn meestal glanzend.
- Mini-pc
-
Een kleine desktop die je achter een monitor of naast de tv kwijt kunt.
Een mini-pc is stil, zuinig en neemt weinig ruimte in. Een Mac mini is er ook een voorbeeld van. Er is weinig plek voor een zware videokaart, dus voor zware games is een mini-pc meestal niet geschikt. Een monitor, toetsenbord en muis koop je los.
N
- NPU (AI-pc)
-
Een apart onderdeel in de processor voor AI-taken; laptops met een NPU heten vaak AI-pc.
Een NPU doet AI-taken zuiniger dan de gewone processor, zoals je achtergrond vervagen bij videobellen. Microsoft noemt een laptop een Copilot+ pc als de NPU krachtig genoeg is voor de AI-functies die Windows zelf meebrengt. Voor de meeste mensen is een NPU nu een extra, geen reden om een laptop te kiezen.
- Numeriek toetsenblok
-
Een apart blok met cijfertoetsen rechts naast het toetsenbord, zoals op een rekenmachine.
Een numeriek toetsenblok is handig als je veel cijfers invoert, bijvoorbeeld in spreadsheets of de boekhouding. Je vindt het vooral op laptops van 15 of 16 inch, want op kleinere laptops is er meestal geen ruimte voor.
O
- OLED
-
Een scherm waarbij elk beeldpunt zelf licht geeft, met diep zwart en sterke kleuren.
Omdat een zwart beeldpunt bij OLED gewoon uit staat, is het contrast heel hoog. Dat is mooi voor films en foto's. OLED-schermen zijn meestal glanzend, en bij veel witte vlakken, zoals documenten en websites, kunnen ze meer stroom vragen dan een gewoon scherm.
- Opslag
-
De plek waar je bestanden, foto's en programma's blijven staan, ook als de computer uit is.
Opslag wordt gemeten in gigabyte (GB) of terabyte (TB). Windows en de updates nemen zelf ook ruimte in, dus met 256 GB zit je snel vol als je veel foto's of video's bewaart. Met 512 GB heb je rust, en wie video bewerkt of veel games installeert, kijkt naar 1 TB.
P
- Processor (CPU)
-
Het onderdeel dat het rekenwerk doet en bepaalt hoe vlot zware taken gaan.
In Windows-computers zit meestal een processor van Intel (Core of Core Ultra) of AMD (Ryzen), met een getal als 3, 5, 7 of 9. Hoe hoger dat getal, hoe krachtiger binnen dezelfde generatie. Voor mailen, internetten en tekstverwerken is bijna elke nieuwe processor snel genoeg. MacBooks en Macs hebben een eigen processor van Apple.
R
- Resolutie
-
Het aantal beeldpunten op het scherm, in de breedte en de hoogte.
Hoe meer beeldpunten op hetzelfde formaat scherm, hoe scherper tekst en foto's eruitzien. Full HD is op een laptop van 13 tot 15 inch scherp genoeg voor dagelijks werk. Een hogere resolutie is scherper, maar kost ook wat meer accu.
- RTX
-
De naam van een serie videokaarten van Nvidia, vooral bekend uit game-pc's en gaming laptops.
Het getal achter RTX vertelt de generatie en de klasse. Bij een RTX 5060 is 50 de generatie en 60 de klasse, en hoe hoger de klasse, hoe krachtiger de kaart binnen dezelfde generatie. Een laptopversie is minder krachtig dan de desktopversie met dezelfde naam. Er bestaan ook RTX-kaarten voor zakelijke werkstations, bedoeld voor ontwerp- en rekenwerk.
S
- Schermdiagonaal
-
De grootte van het scherm, gemeten in inch van de ene hoek naar de schuin tegenoverliggende hoek.
Eén inch is 2,54 centimeter. De meeste laptops hebben een scherm tussen 13 en 16 inch. Een kleiner scherm maakt de laptop lichter en makkelijker mee te nemen, op een groter scherm zie je meer tegelijk.
- SSD
-
Snelle opslag zonder bewegende delen, standaard in vrijwel alle nieuwe laptops en desktops.
Een SSD werkt met geheugenchips in plaats van een draaiende schijf. Daardoor start de computer snel op en openen programma's vlot. Een SSD is ook stil en kan beter tegen een stootje dan een ouderwetse harde schijf. Bij de goedkoopste laptops zit soms eMMC-opslag, en die is merkbaar trager.
T
- Thunderbolt
-
Een snelle aansluiting met dezelfde stekker als USB-C, geschikt voor docks en meerdere monitoren.
Thunderbolt ziet eruit als USB-C, maar kan meer tegelijk en sneller. Daarmee sluit je via één kabel een dockingstation aan met monitor, toetsenbord en netwerk. Je herkent de poort vaak aan een klein bliksemsymbool ernaast.
- Touchscreen
-
Een scherm dat je met je vinger of een pen kunt bedienen.
Met een touchscreen kun je tikken, vegen en inzoomen zoals op een tablet. Op een 2-in-1 is het onmisbaar, op een gewone laptop is het een extra. Een touchscreen heeft meestal een glanzende glasplaat, wat iets meer weerspiegelt en iets meer weegt.
U
- USB-C
-
Een kleine, ovale aansluiting die je er beide kanten op in kunt steken, voor laden, data en beeld.
De meeste nieuwe laptops laden op via USB-C. Niet elke USB-C-poort kan alles: de ene laadt en geeft beeld door aan een monitor, de andere doet alleen data. Kijk daarom in de specificaties wat een poort ondersteunt.
V
- Verlicht toetsenbord
-
Een toetsenbord met lampjes onder de toetsen, zodat je ze in het donker kunt zien.
Met een verlicht toetsenbord typ je makkelijker 's avonds of in een donkere collegezaal. Meestal kun je de verlichting met een toets feller, zachter of helemaal uit zetten. Uitzetten spaart een beetje accu.
- Verversingssnelheid (Hz)
-
Hoe vaak per seconde het scherm een nieuw beeld toont, gemeten in hertz (Hz).
De meeste schermen verversen 60 keer per seconde. Bij 120 Hz of meer voelen scrollen en bewegende beelden vloeiender aan. Voor gamers is dat een echt verschil, voor kantoorwerk is het een prettige extra.
- Videokaart (GPU)
-
Het onderdeel dat het beeld maakt, van je bureaublad tot de beelden in een game.
Elke computer heeft een videokaart, maar die zit vaak ingebouwd in de processor. Een losse videokaart is een apart onderdeel met eigen geheugen, en die heb je nodig voor moderne games, 3D-werk en zwaardere videobewerking. Een losse kaart maakt een laptop wel zwaarder en vraagt meer stroom.
Geïntegreerde videokaartRTX De beste gaming laptops van 2026
W
- Werkgeheugen (RAM)
-
De ruimte waarin de computer bijhoudt wat nu openstaat, zoals programma's en tabbladen.
Alles wat je op dit moment gebruikt, staat in het werkgeheugen. Is het vol, dan zet de computer een deel tijdelijk op de opslag en wordt alles trager. Op Windows en macOS raden we 16 GB aan, op een Chromebook is 4 tot 8 GB genoeg. Bij veel dunne laptops zit het vastgesoldeerd, dus kies meteen genoeg.
- Wifi 6
-
Een nieuwere wifi-standaard die sneller is en beter werkt in drukke netwerken.
Wifi 6 merk je vooral op plekken waar veel apparaten tegelijk verbinding maken, zoals op school, op kantoor of in een druk huishouden. Je hebt er alleen wat aan als je router het ook ondersteunt. Wifi 6E en Wifi 7 zijn nog nieuwer.
- Windows 11
-
Het besturingssysteem van Microsoft dat op vrijwel alle nieuwe Windows-laptops en -desktops staat.
Op Windows werken vrijwel alle programma's, printers en andere apparaten. Er is een Home- en een Pro-versie: Home is genoeg voor thuis en voor je studie, Pro voegt vooral functies toe voor bedrijven. Microsoft Defender zit er standaard in als virusscanner. Microsoft Office zit er meestal niet bij.