Wat is een OLED-scherm, en waarom heet het zo?
OLED is een afkorting van ‘organic light-emitting diode’, een organische lichtgevende diode: een laagje organische stof dat licht geeft zodra er stroom doorheen gaat. Elke pixel, elk puntje van het beeld, is daarmee zijn eigen lichtbron.
Het alternatief heet IPS en is een soort LCD-scherm: achter de pixels zit een lamp, de backlight, waar de pixels meer of minder licht van doorlaten.
OLED
Elke pixel maakt zijn eigen licht.
- Lamp achter het scherm
- geen
- Een zwarte pixel
- staat uit
IPS (LCD)
Een lamp schijnt door alle pixels.
- Lamp achter het scherm
- backlight
- Een zwarte pixel
- laat nog wat licht door
Staat er AMOLED, zoals bij de laptops van Samsung, dan is dat OLED: de naam staat voor ‘active matrix organic light-emitting diode’. Die laptops vind je bij de OLED-laptops van Samsung.
Vereenvoudigde doorsnede; de echte lagen zijn dunner en talrijker.

Is een OLED-scherm iets voor jou?
OLED past bij je als
- je films en foto's bekijkt waarin donkere delen donker moeten blijven;
- je vaak in de donkere modus van Windows werkt;
- je games speelt of sport kijkt: een OLED-pixel schakelt in ongeveer 0,1 milliseconde, een IPS-pixel in 1 tot 4 (opgave van een maker).
OLED past minder als
- je veel buiten of in fel licht werkt, want daar kan een IPS-scherm met een antireflectielaag prettiger zijn;
- je uren hetzelfde stilstaande beeld laat staan, zoals een dashboard.
Wij kiezen OLED voor een laptop waarop je vooral films, foto’s en de donkere modus gebruikt, omdat zwart daar echt zwart is. Zit je de hele dag in een felle ruimte of voor een dashboard, dan kiezen wij IPS. De snelheid van de pixel is iets anders dan het aantal keren dat het beeld per seconde ververst; dat staat bij laptops met een 120 Hz-scherm.
Waarom is zwart bij OLED echt zwart?
Omdat een pixel die zwart moet tonen gewoon uitgaat: er komt geen licht uit, en donkerder kan een scherm niet worden. Een IPS-scherm laat altijd een beetje licht van zijn lamp door, zodat zwart er donkergrijs uitziet.
Hoe donker zwart is, meet je met het zwartniveau, in nits (candela per vierkante meter, cd/m²). VESA, de organisatie die standaarden voor schermen opstelt, kent voor HDR (meer verschil tussen het lichtste wit en het donkerste zwart) vijf niveaus: DisplayHDR 400 tot 1400 voor schermen met een lamp, en DisplayHDR True Black 400 tot 1400 voor schermen die zelf licht geven, zoals OLED. Bij True Black mag het zwart hooguit 0,0005 nits zijn, bij de LCD-niveaus 0,4 tot 0,02 nits.
Het hoogste zwart dat een LCD-niveau toestaat, gedeeld door dat van True Black (0,0005 nits).
Bron: VESA, DisplayHDR-tabel, 2026; eigen deling.
Het zwart dat True Black toestaat is 40 tot 800 keer zo donker, en hoe donkerder het zwart, hoe groter het verschil met wit: het contrast.
Wat zegt het getal bij het label op de doos?
Het getal bij True Black is de minimale piekhelderheid in nits: hoe fel het scherm minstens wordt op een klein deel van het beeld, zoals een lamp of een weerspiegeling in een scène. De piek is bedoeld voor kleine lichtpunten en korte flitsen, niet voor het hele scherm. Over het hele scherm ligt de eis daarom lager.
| Niveau | Piek (nits) | Hele scherm, kort (nits) | Aandeel van de piek |
|---|---|---|---|
| True Black 400 | 400 | 250 | 62,5% |
| True Black 500 | 500 | 300 | 60% |
| True Black 600 | 600 | 350 | 58% |
| True Black 1000 | 1000 | 500 | 50% |
| True Black 1400 | 1400 | 700 | 50% |
Bron: VESA, DisplayHDR-tabel, 2026; aandeel eigen deling.
Kort gemeten vraagt True Black over het hele scherm 50 tot 63% van de piek, een LCD-niveau 100% (400 tot 1400 nits). True Black 500 betekent dus minstens 500 nits op een klein deel van het beeld en minstens 300 nits over het hele beeld.
Wat lever je in met een OLED-scherm?
Je levert twee dingen in: een stilstaand beeld kan inbranden, en een helder, vol scherm kan meer stroom kosten dan bij IPS. Tegen allebei kun je iets doen.
Kan een OLED-scherm inbranden?
Ja. Een OLED-pixel slijt langzaam door het licht dat hij geeft, en een pixel die lang hetzelfde beeld toont slijt sneller dan zijn buren. Zo blijft een spoor achter dat je nog ziet als het beeld al is veranderd; soms trekt het weg als je het scherm minstens een uur uitzet.
Makers noemen inbranden zeldzaam bij gewoon gebruik en bouwen bescherming in: het beeld schuift af en toe een klein stukje op, en een schermbeveiliging laat alle pixels even vaak aan en uit gaan als de laptop een tijd stilstaat. Zelf kun je ook iets doen:
- Laat het scherm snel uitgaan Kies in Windows een korte tijd tot het scherm uitgaat.
- Verberg de taakbalk Windows kan hem automatisch verbergen, anders staat hij de hele dag op dezelfde plek.
- Niet op de hoogste helderheid Laat een stilstaand beeld niet op de hoogste helderheid staan en kies waar het kan de donkere modus.
Kost OLED meer of minder accu?
Een zwarte pixel staat uit en gebruikt geen stroom. Donkere beelden kosten op OLED dus minder dan op IPS, waar de lamp blijft branden, en een helder, vol beeld kan op OLED juist meer kosten. In een test van een paneelmaker bespaarde de donkere modus op OLED-laptops ongeveer 25% energie op het scherm, en hield de accu gemiddeld 11 uur vol tegen 9,9 uur in de lichte modus.
Wij deelden de gemiddelde accuduur in de donkere modus door die in de lichte modus.
Bron: Samsung Display, MobileMark 2018-test; eigen deling.
Een kwart minder op het scherm geeft 11% meer accu, want de rest van de laptop gebruikt ook stroom. Hoeveel uur laptopmakers opgeven en waar dat van afhangt, staat bij laptops met een grote accu.
Hoe kies je een laptop met een OLED-scherm?
Laptops met zo’n scherm zet je naast elkaar bij de OLED-laptops.
Zo weten we het
De zwartniveaus en helderheden komen uit de VESA-tabel (standaard van mei 2024, met True Black 1400 van juli 2026) en uit de uitleg van een paneelmaker en laptopmakers, geraadpleegd op 26 en 27 oktober 2026. Wat we over inbranden, pixelsnelheid en stroomverbruik schrijven, zijn opgaven van makers en geen metingen van ons. Zelf rekenden we de zwartniveaus om naar een aantal keer (toegestane grenzen, geen metingen), het aandeel van de helderheid over het hele scherm in de piek en het verschil tussen 11 en 9,9 uur. Meer over onze aanpak staat bij Zo werken we.
Bronnen (10)
- VESA: DisplayHDR, prestatiecriteria (CTS 1.2, samenvattingstabel) CTS 1.2 van 7 mei 2024, tabel met True Black 1400 van juli 2026, geraadpleegd 26 en 27 oktober 2026
- VESA: DisplayHDR, niveaus en tabel per niveau geen documentdatum, geraadpleegd 27 oktober 2026
- VESA: DisplayHDR, veelgestelde vragen geen documentdatum, geraadpleegd 27 oktober 2026
- VESA: DisplayHDR True Black 1400 (persbericht) 8 juli 2026, geraadpleegd 27 oktober 2026
- Samsung Display: OLED Display (Products/Technology) geen documentdatum, geraadpleegd 27 oktober 2026
- Samsung Display: Samsung OLED laptops proven to save up to 25 percent more display energy in dark mode geen documentdatum in de tekst, geraadpleegd 27 oktober 2026
- HP: What OLED Actually Changes About Everyday Laptop Use geen documentdatum in de tekst, geraadpleegd 27 oktober 2026
- ASUS Support: [Notebook] OLED Burn-in on screen geen documentdatum, geraadpleegd 27 oktober 2026
- ASUS: 3 Biggest OLED Display Concerns And How ASUS Resolves Them geen documentdatum, geraadpleegd 27 oktober 2026
- Lenovo: What is an AMOLED display? geen documentdatum, geraadpleegd 27 oktober 2026
