Een mini-pc als thuisserver

Wat is een thuisserver, en waarom heet hij zo?

Een server is een computer op een netwerk die iets voor andere apparaten beheert, zoals een bestandsserver die hun bestanden opslaat. Een thuisserver staat bij jou thuis, op je eigen netwerk; het woord zegt vooral waar hij staat. Een mini-pc is een compacte versie van de gewone desktop, klein genoeg om achter een monitor te passen.

Is een mini-pc als thuisserver iets voor jou?

Ja, als je een paar diensten voor jezelf of je gezin draait en het toestel op een vaste plek kan staan.

• Je deelt bestanden en maakt back-upsPastDe opslag is ssd, in één tot drie M.2-sloten.
• Je streamt films naar je tv en telefoonPastZolang de video niet steeds hoeft te worden omgezet, kost dat de server weinig.
• Je wilt veel terabytes aan schijven in één kastPast niet goedEen mini-pc heeft doorgaans geen plek voor een 3,5-inch schijf.

Een Raspberry Pi is genoeg voor een slim huis, maar voor een mediaserver meestal te traag. Een kant-en-klare NAS, een apparaat alleen voor opslag op je netwerk, heeft vaak een zwakke processor. Voor veel schijven is een compacte desktop (SFF, small form factor) beter: daar past wel een 3,5-inch schijf in.

Wat wil je ermee draaien?

Bestanden delen en een slim huis zijn de lichtste taken. Streamen kan veel van de processor vragen, en meerdere diensten naast elkaar tellen op in werkgeheugen.

Bestanden delen en back-ups

Een bestandsdienst als Nextcloud vraagt weinig, een opslagsysteem als TrueNAS minstens 8 GB en drie opslagapparaten: een opstartschijf en twee gelijke schijven. Let op: je bestanden op de server zijn één kopie, geen back-up. De vuistregel 3-2-1 vraagt drie kopieën, op twee soorten opslag, waarvan één op een andere plek.

Films en muziek streamen

Een tv speelt een bestand vaak zelf af, en dan kost het de server bijna niets. Het zware werk is omzetten (transcoderen), en dat is vaak nodig bij kijken buiten je huis en soms bij ondertitels die in het beeld moeten worden gebrand. Voor een mini-pc onder je tv lees je een mini-pc als mediaspeler.

Een slim huis en meer op één toestel

Home Assistant, het programma dat je slimme apparaten aanstuurt, draait al op een Raspberry Pi met 2 GB werkgeheugen. Meerdere diensten op één mini-pc kunnen met virtuele machines: aparte, denkbeeldige computers binnen één echte. Proxmox, een programma voor die virtuele machines, vraagt minstens 2 GB voor zichzelf plus geheugen per virtuele machine.

Hoeveel processor, geheugen en opslag heb je nodig?

Een enkele dienst kan met 8 GB werkgeheugen en een ssd; alles op één toestel komt in onze berekening op 12 GB of meer. Bij de processor draait het vooral om video.

Processor: vooral voor video

Video omzetten kost de processor veel moeite. Een ingebouwde grafische eenheid kan dat overnemen; zonder is het zwaar, vooral bij HDR (extra helder, kleurrijk beeld).

Je telt per stroom die tegelijk wordt omgezet: vier keer 1080p is 4 × 2000 = 8000. Eén enkele 4K-stroom met HDR vraagt met 17000 ruim twee keer zoveel.

Geheugen en opslag: tel de diensten op

Wij telden op wat de makers noemen voor één mini-pc met virtuele machines; het is een ruwe optelsom, geen meting.

Wij kiezen 16 GB als alles op één toestel moet: de som is 12 GB en de rest is ruimte voor later. Een mediaserver wil een ssd van 100 GB voor het systeem, de programmabestanden en de tijdelijke omzetbestanden.

Hoe zet je hem op en houd je hem veilig?

Zet hem aan een kabel: gigabit-ethernet of sneller, want wifi en powerline (netwerk via het stopcontact) worden voor een mediaserver afgeraden.

Welk besturingssysteem past?

Een mini-pc draait meestal Windows of Linux. Windows 11 vraagt minstens 4 GB werkgeheugen en 64 GB opslag, Ubuntu Server (Linux voor servers) 1,5 GB en 5 GB: 2,67 keer en 12,8 keer zoveel. Bedien je de mini-pc zonder scherm via Remote Desktop (Windows op afstand bedienen), dan moet hij Windows Pro draaien; de laptop waarmee je hem bedient mag Home hebben. Zie ook mini-pc’s met Windows 11.

Veilig bereikbaar van buiten

Een mediaserver als Jellyfin is niet gemaakt voor een plek rechtstreeks op het internet, en Home Assistant raadt dat ook af.

1. Houd hem op je eigen netwerk. Home Assistant is standaard alleen vanuit je eigen netwerk bereikbaar; dat houdt het privé en veilig.
2. Kies een veilige route. Een VPN, een beveiligde verbinding naar je thuisnetwerk, laat je eerst verbinding maken met huis en pas daarna met de server.
3. Beveilig de accounts. Geef elk account een eigen sterk wachtwoord, zet meerfactorverificatie aan en installeer de updates.

Hoeveel stroom en geluid kost hij?

In rust vraagt een mini-pc een paar watt: 2,24 W bij een mini-pc van HP, 4 W bij een van Apple. Een compacte desktop van HP zit op 10,41 W, 4,65 keer zoveel als de HP-mini.

Een server staat niet altijd stil: Apple geeft bij één uitvoering van zijn mini-pc 70 W als hoogste waarde op, 17,5 keer zoveel als de 4 W inactief. Voor de woonkamer telt ook het geluid: HP geeft 17 dB geluidsdruk in rust op voor de mini en 23 dB voor de compacte desktop, en bij schrijven naar de schijf 19 tegen 36 dB.

Zo weten we het